Ból jest doświadczeniem subiektywnym, ale istnieją obiektywne sposoby jego uśmierzania

Ból jest subiektywnym odczuciem zmysłowym i emocjonalnym o znaczeniu negatywnym. Ból pojawia się w efekcie działania bodźców wewnętrznych lub zewnętrznych, które uszkadzają tkankę albo grożą jej uszkodzeniem.

Bólem może być tak naprawdę wszystko, ponieważ jest to doświadczenie subiektywne i zależne od czynników indywidualnych – tzw. progu bólowego. Dla jednej osoby ból może być bardzo duży, uniemożliwiać sprawne poruszanie się i funkcjonowanie (np. koncentrację), a druga może w ogóle nie odczuwać działania takich samych bodźców.

O istnieniu i pojawieniu się bólu informują nas receptory bólowe zwane nocyceptorami. U każdego receptory te działają inaczej, ale mają też elementy wspólne, np. ból gałek oczny spowodowany silnym impulsem świetlnym albo ból ucha wywołany działaniem wysokiego dźwięku o dużym natężeniu.

W psychologii ból ma również znaczenie edukacyjne, wpływające na zachowanie się osobnika, który uczy się, jak uniknąć bodźca wywołującego ból. Człowiek bierze tabletkę przeciwbólową, nie naraża swojego ciała na bezpośrednie działanie ognia, wysokiej temperatury, ostrych narzędzi, itp.

Ból wywołuje w organizmie szereg reakcji. Wskutek działania bodźca uaktywnia się współczulny układ nerwowy, a efektem tego jest wzrost ciśnienia, przyspieszone bicie serca, wydzielanie się niektórych hormonów (np. w korze nadnerczy).